FAQs

Q?

Dlaczego balon lata?

A.

Są trzy rodzaje balonów: gazowe, na ogrzane powietrze oraz hybrydy czyli na podgrzewany hel. W balonach gazowych siłę nośną stanowi lżejszy od powietrza gaz np. hel lub wodór. Ten ostatni jest już praktycznie niestosowany ponieważ jest gazem palnym i w związku z tym bardzo niebezpiecznym. Zastąpił go niepalny hel, który jest z kolei bardzo drogi. Z tego właśnie powodu, klasyczne balony gazowe są na świecie wielką rzadkością.
Współczesne aerostaty to najczęściej bardzo bezpieczne i ekonomiczne balony na ogrzane powietrze. Ich powłoki napełniane są zwykłym powietrzem atmosferycznym, które ogrzane zmniejsza swoją gęstość i staje się lżejsze od zimnego. Trzy tysiące metrów sześciennych powietrza po podgrzaniu do kilkudziesięciu stopni Celsjusza potrafi unieść ciężar ponad 900 kg!

Q?

Z czego wykonany jest balon?

A.

Powłoki balonów wykonuje się obecnie z bardzo lekkich i jednocześnie wytrzymałych impregnowanych tkanin poliestrowych lub poliamidowych. Są zszywane z małych brytów i dodatkowo wzmacniane taśmami nośnymi. Kosze balonów wyplata się z wikliny lub rattanu i wykańcza skórą. Te tradycyjne materiały od lat doskonale spełniają swoją funkcję ponieważ są lekkie, trwałe, estetyczne i łatwe w naprawie oraz konserwacji. Urządzenie do ogrzewania powietrza w powłoce oraz specjalne zbiorniki na gaz, wykonane są z odpornej na korozję i bardzo wytrzymałej stali szlachetnej, aluminium lub tytanu.

Q?

Ile waży balon?

A.

Kompletny 4 osobowy balon wraz z niezbędnym wyposażeniem i paliwem potrzebnym do lotu waży około 400 kg. Do jego sprawnej obsługi potrzebna jest 4 osobowa załoga.

Q?

Co jest paliwem balonu na ogrzane powietrze?

A.

Powietrze w tego typu balonie ogrzewa się za pomocą specjalnego palnika zasilanego gazem propan-butan. Podczas jednej godziny lotu, balon zużywa ok. 100 litrów tego gazu.

Q?

Jak się transportuje balon?

A.

Balon wraz z osprzętem, można przewozić średniej wielkości samochodem dostawczym lub wygodniej, na specjalnej przyczepce ciągniętej przez samochód terenowy. Lądowania balonu często odbywają się w miejscach trudno dostępnych dla zwykłego samochodu.

Q?

Ile kosztuje balon?

A.

To zależy od tego jakiego rodzaju to jest balon. Najtańszy, skromnie wyposażony, jednoosobowy balon, przeznaczony głównie do lotów sportowych lub reklamowych, można kupić już za ok. 25 tys. Euro. Większe balony, zabierające do kosza kilka osób i przeznaczone głównie do zadań reklamowych oraz lotów widokowych z pasażerami kosztują zwykle powyżej 30 - 40 tys. Euro. Bardzo duży wpływ na cenę ma grafika umieszczana na powłoce. Im bardziej jest ona skomplikowana tym cena balonu jest wyższa.

Q?

Jak się kieruje balonem?

A.

Balon leci zawsze z wiatrem. Dokładnie w jego kierunku i z jego prędkością. Kierowanie balonem polega na zmienianiu wysokości lotu i znajdowaniu takiego wiatru, który umożliwi lot w pożądanym kierunku. Zwykle kierunki wiatru przy ziemi i na dużej wysokości różnią się od siebie o kilkanaście do kilkudziesięciu stopni. Ta właściwość wiatrów daje więc pewną kontrolę nad przebiegiem lotu balonu i umożliwia np. rozgrywanie zawodów. Nie można niestety lecieć balonem pod wiatr ani krążyć nad wybraną okolicą! To zadania dla posiadającego własny napęd sterowca.

Q?

Czy do balonów nadal używa się balastu w postaci worków z piaskiem?

A.

Tak, ale tylko do balonów napełnianych helem lub wodorem, które obecnie są rzadkością. Balony na ogrzane powietrze nie potrzebują balastu, ponieważ do zmiany wysokości lotu wystarcza zmiana temperatury powietrza w powłoce.

Q?

Jak wysoko może polecieć balon?

A.

Maksymalny pułap lotów balonów na ogrzane powietrze wynosi zwykle kilka kilometrów. Dokonano już nawet na tego typu balonie udanego przelotu nad Mount Everestem! Przeważnie jednak podczas lotów reklamowych lata się bardzo nisko, tak aby zapewnić dobrą czytelność reklamy umieszczonej na powłoce. Podczas lotów widokowych, ich wysokość zależy często od preferencji pasażerów.

Q?

Jak dużą odległość można pokonać balonem?

A.

Specjalnej konstrukcji balonem, na podgrzewany hel, można wybrać się nawet w podróż dookoła świata. Balony na ogrzane powietrze służą jednak do znacznie krótszych wycieczek. Zwykle podczas godzinnego lotu, pokonuje się dystans kilku, kilkunastu czasem kilkudziesięciu kilometrów. Zapas gazu w butlach wystarcza maksymalnie na ok. 2,5 godzinny lot.

Q?

Ile osób może zabrać balon?

A.

To zależy od wagi tych osób, wielkości balonu oraz aktualnych warunków atmosferycznych. Balony turystyczne mogą jednorazowo pomieścić w koszu i unieść nawet 16 i więcej osób! Dotychczasowy rekord to 35 osób! Większość balonów zabiera jednak 2 do 6 pasażerów.

Q?

Jak dużą reklamę można umieścić na balonie?

A.

Praktycznie cała powłoka balonu jest ogromnym billboardem. Można, na całej jej ponad 1.000 metrowej powierzchni, wykonać nawet najbardziej fantazyjną grafikę reklamową lub uszyć ją w kształcie, np. puszki, butelki, pudełka, smoka czy słonia! Można także na istniejącym już balonie, umieścić banery reklamowe. Maksymalna ich powierzchnia może wynosić ponad 200 m², czyli kilkunastokrotnie więcej niż standardowego billboardu.

Q?

Czy możliwe są nocne loty balonem?

A.

Nocny lot balonem należy do jednych z najbardziej widowiskowych zdarzeń. Dzięki podświetleniu płomieniem palnika od wewnątrz, balon wygląda jak gigantyczny chiński lampion lub ogromna żarówka. Aby jednak taki lot był bezpieczny, trzeba tak go zaplanować, żeby lądowanie nastąpiło po nastaniu świtu.

Q?

Czy zimą można latać balonem?

A.

Tak, oczywiście! Zimowe loty balonem są równie malownicze jak latem. Powietrze bywa wtedy bardziej przejrzyste i zwykle więcej widać. Trzeba tylko ciepło się ubrać!

Q?

Skąd można wystartować balonem?

A.

Do startu balonu niepotrzebne jest lotnisko. Balonem można wystartować niemal z każdego miejsca. Wystarczy w miarę gładki, najlepiej trawiasty teren o wymiarach około 60 x 60 metrów.

Q?

Jak się napełnia balon?

A.

Trzeba najpierw rozłożyć powłokę. Kosz wraz z palnikiem oraz zamocowanymi wewnątrz butlami z gazem musi zostać położony w jej dolnej części. Następnie za pomocą karabinków łączy się linki nośne powłoki z linkami kosza i ramą palnika. Pompowanie powietrza odbywa się przez obszerny otwór w dolnej części powłoki. Używa się do tego celu spalinowego wentylatora znajdującego się w wyposażeniu balonu. Gdy balon jest mniej więcej w połowie napełniony zimnym powietrzem, można uruchomić palnik. Powietrze stopniowo się ogrzewając, unosi do góry powłokę i całkowicie ją wypełnia. Dalsze ogrzewanie spowoduje start balonu.

Q?

Jak wysoka temperatura panuje wewnątrz powłoki balonu?

A.

Udźwig balonu zależy od różnicy temperatur pomiędzy powietrzem w powłoce, a powietrzem otaczającym. Zazwyczaj do lotu wystarcza temperatura 90 do 110°C (zimą wystarczy nawet tylko 30 – 40°C). Powietrza nie należy jednak ogrzewać powyżej 130°C, ponieważ mogło by to spowodować uszkodzenie tkaniny powłoki. Dlatego każdy balon wyposażony jest w elektroniczny termometr informujący pilota o aktualnej temperaturze powietrza w powłoce.

Q?

Czy powłoka balonu może się zapalić od płomienia palnika?

A.

Tworzywo, z którego wykonana jest powłoka balonu, jest impregnowane niepalnym środkiem chemicznym. Nie będzie się więc samodzielnie palić nawet po zainicjowaniu pożaru. Można oczywiście z powodu nieuwagi, np. podczas napełniania balonu, wytopić płomieniem niewielką dziurę w dolnej części powłoki. Nie jest to wprawdzie groźne zdarzenie ale wymaga pracochłonnej naprawy. Dlatego powłoki balonów w dolnej części, najczęściej narażonej na bezpośredni kontakt z płomieniem, wykonane są ze specjalnej tkaniny o nazwie NOMEX. Wytrzymuje ona temperaturę nawet kilkuset °C.

Q?

Czy na lot balonem zabiera się spadochrony?

A.

Zazwyczaj nie. Podobnie zresztą jak w samolotach pasażerskich. Balony są jednymi z najbezpieczniejszych statków powietrznych i podczas lotów turystycznych nie są wymagane spadochrony. Wyjątek stanowią niektóre loty, np: sportowe wysokościowe i specjalne - związane z większym ryzykiem.

Q?

Jakie przyrządy pokładowe znajdują się w koszu balonu?

A.

Do kontroli parametrów lotu balonu używa się wysokościomierza barometrycznego, wariometru (przyrządu pokazującego prędkość opadania lub wznoszenia w m/s) oraz termometru informującego o temperaturze wewnątrz powłoki. Do precyzyjnego określania pozycji geograficznej używa się urządzenia GPS. Łączność z załogą naziemną, służbami ruchu lotniczego oraz innymi statkami powietrznymi, utrzymuje się za pomocą radiostacji lotniczej.

Q?

Jak się ląduje balonem?

A.

Aby bezpiecznie wylądować balonem, trzeba wybrać odpowiednie pole znajdujące się w lini jego lotu. Im wiatr jest silniejszy, tym pole musi być dłuższe, aby balon zdążył wyhamować przed przeszkodami. Po zbliżeniu się do niego, przestaje się ogrzewać powietrze w powłoce i balon łagodnie opada zatrzymując się po paru metrach lub nawet w miejscu. Powietrze z balonu wypuszcza się przez specjalny, duży otwór w jego górnej części. Lądowanie przy silniejszym wietrze dostarcza nieco więcej emocji. Zwykle kosz po zetknięciu z ziemią przechyla się mocno i jest wleczony przez kilka lub kilkadziesiąt metrów. Trzeba wtedy mocno trzymać się specjalnych uchwytów i cierpliwie czekać aż balon opróżni się całkowicie z powietrza.

Q?

Czy baloniarstwo to sport ekstremalny?

A.

To zależy. Loty balonem kojarzą się większości ludziom z romantyczną podniebną przygodą. Balony należą do jednych z najbardziej bezpiecznych środków transportu. Loty widokowe balonem organizowane są jedynie przy pięknej, stabilnej pogodzie i z zachowaniem wszystkich możliwych środków ostrożności. Odrębną sprawą są natomiast loty zawodnicze, wyczynowe i pokazowe. Jak to bywa w każdym sporcie, wiążą się zwykle ze zwiększonym ryzykiem i koniecznością wykazania się przez załogę maksimum umiejętności i odwagi.

Q?

Czy w Polsce produkuje się balony albo sterowce?

A.

Próby produkcji balonów były już kilkukrotnie podejmowane w naszym kraju. Nie ma jednak na razie jeszcze producenta, który mógłby jakością lub ceną konkurować z zagranicznymi wytwórcami. Liderem w tej branży jest Angielska firma Cameron Balloons (szczególnie balony o specjalnych kształtach oraz sterowce) i firma Kubicek z Czech (produkująca również sterowce). Bardzo dobrej jakości balony produkują także: Schroeder Fire Balloons z Niemiec, Ultramagic z Hiszpanii, Lindstrand z wielkiej Brytanii oraz The Balloon Works z USA i Kavanagh z Australii.