Sprawdź pogodę

Pogoda 2
Ogólnie o pogodzie...

Pogoda... Specjaliści mówią o niej że zawsze jest. Nawet gdy gołym okiem widać że ewidentnie jej nie ma, bo za oknem śnieg z deszczem lub wichura i gradobicie, a wróble na piechotę chodzą. Wszyscy wiemy, że jest zmienna, kapryśna i nieprzewidywalna - jak kobieta. Nie zawsze jednak jest piękna... Potrafi być paskudna, zła i niebezpieczna. Mimo to (a może właśnie dlatego) bardzo chcemy ją poznać, okiełznać. Śledzimy komunikaty meteo w telewizji, radiu, gazetach i internecie. Zamawiamy ją nawet u księdza. Dajemy wiarę szamanom obiecującym słońce w sobotę za 3 miesiące w dniu naszego ślubu o 14:30. Albo wysłuchujemy w skupieniu przepowiedni w Pogoda balonowastylu: "lato będzie gorące, ale możliwe są też deszcze i burze, a wieczory mogą być chłodne. W lutym będzie mróz ale możliwe też będą odwilże i cieplejsze dni, a w Tatrach spadnie śnieg". Takie długoterminowe prognozy należą do tej samej kategorii co horoskopy. Nie mają nic wspólnego z nauką zwana meteorologią lecz tworzone są zwykle na potrzeby mediów aby wypełnić czas antenowy lub wolną kolumnę tekstu. Już lepiej chyba wierzyć starym góralom... 😉

Mimo wszystko pogodę da się jednak precyzyjnie określić, a czasami nawet z dużym prawdopodobieństwem przewidzieć. Oczywiście przewidzieć na kilkanaście lub kilkadziesiąt godzin do przodu, a nie kilkanaście tygodni jak próbują nam wmówić media. Zajmuje się tym METEOROLOGIA, ponoć pierwsza nauka ścisła zaraz po bioenergoterapii i wróżbiarstwie. Mimo, że jak niektórzy żartują: "to nauka wzięta z powietrza i puszczona z wiatrem", to jednak w oparciu o jej prognozy planuje się przedsięwzięcia w wielu dziedzinach życia. Nawet tak poważnych i całkowicie zależnych od pogody jak lotnictwo. Jak to możliwe? Wiarygodne prognozy meteorologiczne to efekt współpracy naukowców z całego świata i ogromnej mocy obliczeniowej współczesnych komputerów. Niezliczona ilość danych o pogodzie jest cały czas zbierana w tysiącach punktów na całym świecie i przetwarzana przez najnowocześniejsze i najszybsze komputery. W połączeniu z danymi statystycznymi gromadzonymi od wielu lat oraz wiedzą i doświadczeniem naukowców przekłada się to na opracowywanie prognoz i komunikatów.

Nie da się wprawdzie w 100% przewidzieć wszystkich warunków pogodowych bo zmiennych jest zbyt wiele, a statystyki uśredniają wyniki, jednak ogólne tendencje w przemieszczaniu się frontów atmosferycznych i zjawiska im towarzyszące są już w miarę dobrze zbadane i w związku z tym przewidywalne. Ogólnie zasada jest taka, że w stabilnych, rozległych układach pogodowych, np. w centrum wyżu, prognozy są bardziej wiarygodne i dokładne niż w układach z szybko przemieszczającymi się i nakładającymi na siebie frontami. Wtedy nauka okazuje się nieco bezradna, komputery za słabe, a przewidywalność spada do wiarygodności przepowiedni górala pykającego fajkę przed bacówką. Co wtedy z lotnictwem? Balony, małe samoloty i szybowce powinny w taką pogodę raczej pozostać w hangarach. Poradzą z nią sobie jedynie mocne i szybkie maszyny wyposażone w skomplikowane systemy nawigacji.

Gdzie sprawdzamy prognozy pogody?

Planując loty balonem oprócz oficjalnych komunikatów lotniczych analizujemy też informacje z internetowych serwisów pogodowych. Niektóre są dosyć wiarygodne i bardzo przystępne w sposobie prezentacji danych.

www.meteo.pl - strona sprawdzonej już instytucji meteo ICM z której korzystamy najczęściej planując wszystkie nasze loty balonem.

www.pogodynka.pl - serwis pogodowy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w wersji "dla każdego" czyli z dosyć uproszczoną prezentacją.

www.imgw.pl - strona główna Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Na stronie można min. znaleźć link Awiacja kierujacy do podstrony ze specjalistycznymi prognozami dla lotnictwa.

Nie polecamy zdecydowanie prognoz na popularnych portalach ani w mediach. Są zazwyczaj zbyt uproszczone i uogólnione aby można było na ich podstawie opierać planowanie lotów.

Jaką pogodę lubią baloniarze?
Wiatr do lotów

Najlepsza pogodę gwarantują stabilne rozległe układy wyżowe. Pora roku nie gra roli. Aby bezpiecznie napełnić balon i wykonać nim lot lub pokaz stacjonarny, pogoda musi być stabilna, a powietrze bardzo spokojne. Nie może być opadów oraz oznak zbliżającej się burzy lub frontu atmosferycznego. Prędkość wiatru przy ziemi nie powinna przekraczać w porywach ok. 2 m/s dla wzlotów na uwięzi i ok. 4 m/s dla lotów swobodnych (odpowiednio ok. 7,5 i 15 km/h). Takie warunki występują zazwyczaj wcześnie rano oraz późnym popołudniem i wieczorem.

Pora dnia - bardzo ważna. Czyli czemu "termika" przeszkadza w lotach.

W pogodne, ciepłe dni w godzinach około południowych na skutek nagrzewania podłoża przez słońce wzbudzają się w powietrzu silne prądy konwekcyjne. Potocznie nazywa się to zjawisko "termiką". Balony na ogrzane powietrze ze względu na swoją specyficzną konstrukcję i parametry użytkowe nie są przystosowane do lotów w intensywnej "termice". Obrazowo opisując "termikę" można posłużyć się przykładem garnka z gotującą się zupą. Tutaj też prądy konwekcyjne powstające na skutek podgrzewania dna podnPora dnia do lotówoszą drobno pokrojone warzywa i przyprawy aż na powierzchnie, a następnie wciągają je z powrotem na sam dół. Im bardziej podgrzane dno garnka tym intensywniejsze mieszanie i bulgotanie. Po wyłączeniu pieca dopiero po kilku minutach zaczyna się wszystko uspokajać. Bardzo podobny proces tylko w skali makro zachodzi właśnie w atmosferze. Z tego powodu loty balonów (nawet te na uwięzi) możliwe są w zasadzie tylko tuż po świcie (2 - 3 godziny od wschodu słońca) oraz w godzinach późno popołudniowych i wieczornych (na 2 - 3 godziny przed zachodem słońca). Pokazy naziemne, np. reklamowe ekspozycje stacjonarne balonu, (czyli bez jego wznoszenia) czasami mogą być realizowane w godzinach około południowych. Możliwe jest to jednak jedynie w dniach, kiedy szczególne warunki atmosferyczne sprzyjają ograniczeniu intensywności "termiki". Zdarza się, że "termika" nie występuje przy całkowitym 100% pokryciu nieba grubą warstwą chmur tłumiących aktywność słońca lub w samym centrum rozległego ośrodka wyżowego. Czasem "termika" jest wygaszana przez łagodną bryzę morską w rejonie wybrzeża. Podkreślamy jednak, że są to sytuacje wyjątkowe i planowanie pokazów i lotów w południe bardzo często kończy się niepowodzeniem.

UWAGA: Zimą "termika" prawie nie występuje lub jest na tyle słaba, że zupełnie nie przeszkadza w lotach balonowych. Można zatem umawiać się na loty nawet w samo południe.

Latem jednak, chcąc polecieć balonem, trzeba niestety albo wstać o świcie, albo cierpliwie poczekać do wieczora. Widoki jakie będzie nam dane zobaczyć o tych porach z całą pewnością wynagrodzą tą drobną niedogodność. Pokazy i wzloty na uwięzi mogą odbywać się również po zapadnięciu zmroku. Start do lotu swobodnego musi się odbyć na minimum 1,5 godziny przed zachodem słońca.


Tabela wschodów i zachodów słońca w różnych porach roku.

W planowaniu lotów i pokazów pomocna jest także tabela wschodów i zachodów słońca o różnych porach roku. Kolorem granatowym zaznaczyliśmy godziny nocne kiedy możliwe są wzloty na uwięzi i pokazy stacjonarne, błękitnym zaznaczone są najdogodniejsze godziny dla lotów i pokazów balonowych natomiast kolor pomarańczowy to godziny najmniej korzystne. W tych godzinach najczęściej loty są odwoływane z powodu "termiki". Zielony to kolor nadziei więc zaznaczyliśmy nim pory dnia kiedy czasami loty lub pokazy mają szansę zostać zrealizowane.

Tabela

Powyższa tabela dotyczy miasta Warszawa i centralnej Polski. Planując loty lub pokazy w innych częściach naszego kraju, szczególnie na jego krańcach, trzeba pamiętać, że czasy wschodów i zachodów słońca mogą się różnić nawet o kilkanaście minut w stosunku do godzin pokazanych w tabeli.